Helpt koffie tegen hoofdpijn? Feiten en wat je moet weten

---

50/50 Blend - 50% cafeïne

Ik krijg deze vraag vaak van klanten aan de toonbank: "Marvin, helpt een bakkie nou tegen mijn hoofdpijn, of maakt het het juist erger?" Het eerlijke antwoord is: het kan allebei, en welke kant het opgaat zegt eigenlijk meer over jouw koffiegewoonte dan over de koffie zelf.

In dit artikel loop ik de twee tegenovergestelde situaties langs: hoofdpijn die ontstaat doordat je koffie overslaat, en hoofdpijn die juist door te veel cafeïne ontstaat, plus wat dit voor migraine betekent.

Hieronder leg ik uit wanneer koffie je hoofdpijn kan verlichten, wanneer het juist de oorzaak is, en wat je kunt doen als je merkt dat je eigen lichaam er anders op reageert dan je zou willen.

• Hoofdpijn vlak na het overslaan van je koffie en hoofdpijn na te veel cafeïne voelen hetzelfde, maar vragen om tegenovergestelde acties: meer koffie versus minder koffie.
• Bij migraine is cafeïne geen vast recept: het kan verlichten of juist een aanval uitlokken, en dat verschilt per persoon.
• Geleidelijk afbouwen voorkomt de felle onthoudingshoofdpijn die bij abrupt stoppen ontstaat.
• Wie het koffiemoment wil houden maar minder cafeïne wil, heeft met de 50/50 Blend en de DECAF Peace Blend twee verschillende stappen in het afbouwproces.
• Koffie is bij elk type hoofdpijn hooguit een hulpmiddel, nooit een vervanging voor medisch advies bij aanhoudende klachten.

Helpt koffie echt tegen hoofdpijn?

Cafeïne vernauwt de bloedvaten rond je hersenen, en juist de verwijding van die bloedvaten speelt vaak een rol bij hoofdpijn en migraine. Om die reden zit cafeïne als hulpstof in sommige combinatiepijnstillers, naast paracetamol of ibuprofen.

Het effect werkt het best als je lichaam niet al gewend is aan een hoge, dagelijkse dosis cafeïne. Drink je al de hele dag door koffie, dan is die vernauwende werking voor je lichaam de norm geworden, en merk je er bij een extra kop weinig van.

Ik zie zelf regelmatig dat een kop koffie een lichte spanningshoofdpijn verzacht, zeker bij mensen die daar niet dagelijks veel cafeïne voor binnenkrijgen. Toch is dit geen medische behandeling en geen vervanging voor pijnstilling. Bij aanhoudende of hevige hoofdpijn is koffie hooguit een steuntje, geen oplossing, en hoort daar echt een arts of apotheker bij te kijken.

Waarom krijg ik hoofdpijn als ik geen koffie drink?

Hoofdpijn die opkomt zodra je je gewone kop koffie overslaat, is meestal een cafeïneonthoudingshoofdpijn. Je lichaam is gewend geraakt aan de vernauwde bloedvaten die cafeïne veroorzaakt, en zodra die cafeïne wegvalt, verwijden de bloedvaten weer. Die verwijding geeft druk in je hoofd, en dat voelt als hoofdpijn.

Dit begint meestal 12 tot 24 uur nadat je je vaste kop koffie hebt overgeslagen. Het is geen toeval dat veel mensen dit juist op vakantie of in het weekend merken, wanneer het ochtendritueel even wegvalt.

Hoe regelmatiger en hoger je cafeïnegebruik normaal is, hoe groter de kans dat je zo'n onthoudingshoofdpijn krijgt zodra je een dag overslaat. Je lichaam heeft zich als het ware ingesteld op die dagelijkse dosis, en elke afwijking daarvan wordt gevoeld.

Belangrijk om te onthouden: dit is een andere hoofdpijn dan de hoofdpijn die ontstaat door te veel cafeïne. De twee lijken misschien op elkaar, maar vragen om een tegenovergestelde aanpak. Bij onthouding helpt juist wel een kop koffie, bij een teveel helpt juist minder.

DECAF Peace Blend

Kan koffie hoofdpijn juist veroorzaken?

Ja, te veel cafeïne in korte tijd kan bij jou juist hoofdpijn opwekken doordat je zenuwstelsel overprikkeld raakt. Dat gebeurt vooral als je in korte tijd meerdere sterke bakken achter elkaar drinkt, bovenop wat je lichaam al gewend is.

Dehydratie wordt vaak als boosdoener genoemd, maar bij normale koffieconsumptie speelt dit een veel kleinere rol dan mensen denken. Koffie ontwatert je niet zoveel als de mythe doet geloven, dus zoek de oorzaak eerder bij de hoeveelheid cafeïne dan bij vochtverlies.

Gevoeligheid verschilt sterk per persoon. Ik ken collega's die drie espresso's achter elkaar drinken zonder ook maar iets te merken, terwijl een andere klant al na één sterke bak met bonkende slapen zit. Dat verschil zit in je eigen lijf, niet in de kwaliteit van de koffie.

Merk je dat koffie je hoofdpijn geeft in plaats van verlicht, dan is minderen meestal de eerste stap. Overstappen op een cafeïnearmere koffie kan ook helpen, zodat je het ritueel houdt zonder de overprikkeling.

Helpt koffie ook tegen migraine, of is dat anders dan gewone hoofdpijn?

Migraine is een aparte aandoening met een eigen mechanisme, niet gewoon een zware hoofdpijn. Cafeïne kan bij migraine op dezelfde manier helpen als bij spanningshoofdpijn: door de bloedvaten in de hersenen te vernauwen.

Bij sommige mensen werkt dat averechts. Cafeïne kan dan juist een migraineaanval uitlokken of erger maken, zeker als iemand al gevoelig is voor die aanvallen of veel cafeïne binnenkrijgt op een onregelmatig moment.

Wat ik bij klanten met migraine steeds terugzie, is dat de reactie sterk verschilt per persoon. De ene klant merkt duidelijke verlichting bij een kop koffie zodra een aanval opkomt, de andere krijgt er juist meer last van. Er bestaat geen advies dat voor iedereen met migraine hetzelfde uitpakt, dus is het iets om zelf voorzichtig uit te proberen en goed te observeren hoe je lichaam reageert.

Twijfel je over wat koffie met jouw migraine doet, of heb je regelmatig zware aanvallen? Raadpleeg dan een arts. Koffie is hooguit een hulpmiddel dat je erbij kunt gebruiken, geen behandeling voor migraine.

Wat kun je doen als koffie je hoofdpijn geeft in plaats van verlicht?

Bouw je cafeïne-inname geleidelijk af als koffie je hoofdpijn bezorgt, in plaats van in één keer te stoppen. Een abrupte overgang naar niets triggert vaak juist die felle onthoudingshoofdpijn, terwijl je lichaam juist rustig moet wennen aan minder.

De 50/50 Blend - 50% cafeïne is voor die afbouw een handige tussenstap. Je proeft dezelfde volle smaak als een gewone koffie, maar krijgt binnen de helft van de cafeïne binnen, zodat je lichaam stap voor stap kan wennen aan minder.

Wil je uiteindelijk helemaal zonder cafeïne verder, maar niet zonder het ritueel van een goede bak, dan is de DECAF Peace Blend een goede volgende stap. Het is een complexe, volwaardige koffie zonder de buzz, dus je houdt je ochtendmoment zonder de cafeïne die je klachten geeft.

Cafeïne afbouwen zonder je koffiemoment op te geven

Let op: dit is geen medisch advies. Bij aanhoudende of hevige hoofdpijn hoort een arts erbij, koffie kan hooguit een hulpmiddel zijn, geen behandeling.

Drie soorten hoofdpijn en de rol van koffie

Wat is jouw eerstvolgende stap?

Krijg je hoofdpijn zodra je je ochtendkoffie overslaat, dan wijst dat op onthouding, en helpt een vaste, gematigde gewoonte beter dan afwisselend veel en weinig drinken. Krijg je juist hoofdpijn na het drinken van koffie, dan is minderen de logische route; verderop vind je de 50/50 Blend en de DECAF Peace Blend als opties om dat mee vorm te geven.

Er is één moment waarop dit advies niet meer opgaat: zodra de hoofdpijn aanhoudt, heviger wordt, of gepaard gaat met andere klachten. Dan gaat het niet meer om een koffiegewoonte, maar om iets dat een arts moet bekijken.

Kijk eerst na wanneer je hoofdpijn precies opkomt, vlak na het overslaan van koffie of juist na het drinken ervan. Die ene observatie bepaalt of je moet minderen, moet afbouwen, of gewoon je vaste bakkie moet aanhouden.

Loop dit rijtje na om te bepalen of koffie bij jouw hoofdpijn helpt of juist meespeelt.

• Let op wanneer je hoofdpijn opkomt: vlak na het overslaan van koffie wijst op onthouding, kort na veel koffie wijst op te veel cafeïne
• Bouw cafeïne geleidelijk af in plaats van in één keer te stoppen
• Probeer de 50/50 Blend als tussenstap als je wilt minderen zonder smaak in te leveren
• Stap over op de DECAF Peace Blend als je helemaal van de cafeïne af wilt maar het koffiemoment wilt houden
• Houd er rekening mee dat gevoeligheid voor cafeïne sterk per persoon verschilt
• Raadpleeg een arts bij aanhoudende of hevige hoofdpijn, koffie is geen behandeling